söke ekspres gazetesi
  • söke ekspres gazetesi



SÖKE RAPORLARI: - 3


SÖKE RAPORLARI: - 3

 

Söke’de kaymakam olarak görev yapanlardan, Söke Müsellimleri olan İlyaszadeleri saymazsak  Söke kaymakamlığı görevlerinde bulunan kaymakam sayısı 49 dur. Bunların 18 tanesi Osmanlı dönemi kaymakamları, 31 tanesi ise Cumhuriyet dönemi kaymakamlarıdır. Ama ne varki bu liste tam ve güvenilir olmaya bilir. Bu kadarına bile ulaşmak için yoğun bir mesayi verdim. Listeden de anlaşılacağı gibi Söke kaymakamlarının bazılarının görev yaptığı yıllar belli değil. Bu kaymakamların görev süreleri, Söke Kaymakamlığı arşivinde mevcuttur. Orada olmasa bile Aydın Valiliği Sicil arşivinde mutlaka vardır.

Sökemize yeni atanan ve hemşehrimiz olan Sayın Kaymakamımızdan ricamız, Güzel Sökemiz de bir çok tarihi bilgiler resmi verilerden yoksundur. 

Bu eksik bilgileri araştıracak kapa siteye sahip bir bilir kişi heyeti kurarak, bu eksik bilgileri gün ışığına çıkartmasını özellikle kendisinden rica ediyorum. Çünkü Söke ile birçok kitap yayınlanmış olmasına rağmen buna rağmen bir çok bilgiler yanlış ve hatalıdır. 

Ben, 50 seneden beri Söke’nin tarihi, Coğrafyası ve ekonomik durumu ve Nüfus gelişimi hakkında bilgi topluyor, çeşitli kaynaklardan topladığım bu bilgi verilerini makaleler yaparak gazetede yayınlıyorum. Benim kendi görüşüm bir öğretmen kafası olarak, yazdıklarımdan halkım yararlansın, bilmediklerini öğrensin düşüncesidir.  Çünkü bu makaleler, öyle kolay kolay ortaya konmuyor. Madem ki bu yazıların yazılmasına emek veriliyor, kağıt harcanıyor ve basılıyor, hiç değilse halkımız yararlansın. Çünkü Gazeteler, bir kentin günlük tarihini geçmişe taşıyan en güvenilir değerli kaynaklardır. Belediyelerde, Kütüphanelerde, bazı resmi dairelerde arşivlenerek, saklanması çok değer ifade eden arşivlerdir. İlgilenenlere şimdiden teşekkür ederim.  

 

 

*****

 

“SÖKE’DE YEREL YÖNETİMİN  TARİHÇESİ”

                                               

19.Yüzyılın yarısında Avrupa ile ilişkilerin gelişmesi ile birlikte, Osmanlı’da yeni hizmetlere, iş alanlarına ulaşım ve haberleşme alanlarına gereksinmeler artmıştı.

Bu nedenle 1867 ve 1871 tarihli Nizamnamelerde görüldüğü gibi Vali veya Mutasarrıfın Hükümet memurları arasından görevlendirileceği bir başkan (reis) ve Müslüman ve gayri Müslümlerin eşit olarak temsil edildiği altı fahri üyeden oluşan belediye meclisleri kurulmuştur.

Söke’ninMeclis-i daireyi belediyesi ile ilgili olarak 1296 (1878-1879) tarihli salnamede, Söke’nin ilk belediye başkanının Koca Ömer Ağa olduğu, Meclis üyelerinin ise; Müslümanlardan ise Derviş Ağa, Necip Efendi, Ahmet Efendi; Gayri Müslümlerden ise, Hacı Nikolaki Efendi, Antonaki Efendi, Yorgaki Efendilerden oluştuğu, Katipliği Cafer Efendinin yaptığı, Sandık eminliği görevini ise Abbas Efendi’nin yürüttüğü,ayrıca Hüseyin Abdurrahman adında bir tabipinde görev yaptığı Söke Belediyesi ile ilgili nizamnamelerde kayıtlı olduğu yazılıdır.

Modernleşme döneminde kentlerde üzerinde en çok durulan konular, düzen, güzelleştirme, ve sağlıktır. Söke Belediye Meclisi 1889 Salnamesinde belirtildiğine göre bütçesi 49.710 kuruştur. Bu bütçe ile kentin güvenliği için sokaklar 80 tane fenerle gece aydınlatılmıştır. 1893 tarihinde belediye imar işlerine ağırlık verdiği merkezde 900 arşınlık  kaldırım yapıldığı bildirilmektedir. Zaman içinde şehrin ihtiyaç ve gelişmesine istinaden belediye örgütleri kurulup işletilmişlerdir.

Kuruluşundan günümüze kadar, Söke Belediyesi Başkanları aşağıda gösterilen listede sıra ile verilmiştir

SÖKE BELEDİYE BAŞKANLARI LİSTESİ:

Adı ve Soyadı:  Görev Yaptığı yıllar:

1-Koca Ömer Ağa  (1892-1910)

2-Hasan Efendi (1910-1920)

3-Hüseyin Avni Özbaş (1920-1922)

4-Mustafa Ersoy  (1923-1925)

5-İsmail Özsoy  (1926- 1927)

6-Eyüp Özbaş  (1927-1932)

7-Rıfkı Ulusoy  (1932-1942)

8-Hulusi Özbaşatak (1942-1946)

9- Adil Azbazdar (1946- 1950)

10- İlhan Öner (1950-1952)

11-Ali Eröz  (1952-1953)

12-Rıza Öniz (1953-1954)

13-Kemal Yavuz (1954-1955)

14-Müzaffer Öcal (1955-1956)

15-Ekrem Karakaş (1956-1960)

16-Nihat Aşkın (1963- 1968)

17-Ömer Koyuncuğlu (1962-1970)

18-Metin Çelikez (1970-1980)

19-İ.Hakkı Tez (1980-1981)

20-Halil Kanal (1981-1984)

21-Mehmet Semerci (1984-1994)

22-M. Beliğ Azbazdar (1994-2002)

23-İbrahim Adalı (2002-2004)

24-Necdet Özekmekçi (2004-2014)

25-Süleyman Toyran (2014-2019)

26-Levent Tuncel (2019-…….)

 

2020 yılına kadar Söke Yerel Yönetim İdarelerinde 26 Belediye Başkanı görev yaptı. Bunların çoğunluğu seçimlerle başkan olurken, bazıları da atamayla göreve gelmiştir. Bunlar içinde Söke’de önemli izler bırakan olduğu gibi dönemleri sönük geçen ve izler bırakamayan başkanlarda vardır. Ben, Cumhuriyetimizin 75. Yılında, Söke Belediyesi ve başkanları adı altında geniş boyutlu bir araştırma yaptım.

Bu çalışmada O yıllarda sağ olanlardan rahmetli İlhan Öner,Ekrem Karakaş, Metin Çelikez, İ.Hakkı Tez, Halil Kanal ile bizzat yüzyüze konuşarak ve ellerindeki mevcut belge ve dökümanları değerlendirerek yazdım.

Mehmet Semerci’nin başlattığı yıl sonu değerlendirme raporları basılı kitapçıklardan oluşuyordu. Ondan sonraki Başkanlar ise çalıştıkları dönemleri bir kitap haline getirip anlattılar. İşte o anlattıkları kitap ve yazdıkları raporlardan yararlanarak değerlendirdim ve bulgularımı, (CUMHURİYETİMİZİN 75. YILINDA SÖKE BELEDİYESİ VE BAŞKANLARI) adı altında Yeni Söke Gazetesinde yayınladım. Bu çalışma beğenildi. Yaptığım dosyayı dönemin Söke Belediyesi Başkan Yardımcısı Sayın Levent Tuna’nın talebi üzerine Söke Belediyesine tüm hakları ile bir protokul dahilinde bağış yaparak, teslim ettim.

Bu çalışmada iz bırakan başkanlar ile sönük kalan başkanlar gördüm. Söke’de eser bırakan ve izleri olan başkanlar şunlar olarak ortaya çıktılar: Önemli izler bırakarak, Söke Belediye Tarihine geçen başarılı  olan başkanlar şu şekilde ortaya çıkmıştır:

Kurucu Olarak Koca Ömer Ağa, İlhan Öner,(Söke’de içme suyu için verdiği uğraşla), Ekrem Karakaş (Söke’de imar planlamaları, Aydın Caddesinin oluşturulmasından ve Söke Lisesinin Söke’ye kazandırılmasından), Ömer Koyuncuoğlu, Metin Çelikez, Halil Kanal (Söke Kanalizasyonu yapımı ile), Mehmet Semerci (Yeni Kent Mahallesi’nin kurulması ile), M.Beliğ Azbazdar (Söke’nin Yağmur suyu alt yapısının kurulması ve sel baskınlarından korunması ile), ve Necdet Özekmekçi ( Pazar yeri yapımı ve çevre düzenlemeleri, Bedesten Çarşısı, Söke Hizmet Binasının yapılması, Çok amaçlı Sanayi Düğün ve nikah salonun yapılması) gibi çalışmaları ile söke belediye tarihine geçmişlerdir.

Bunları ben söylemiyorum, Onların Söke’de bıraktıkları eserler söylüyor ve göstererek ortaya koyuyor.

Örneğin Ekrem Karakaş’ı İmara açtığı planlı ve modern bir anlayışla Söke’de başlattığı Aydın Caddesi ile Söke’ye kazandırdığı Söke Lisesi öne çıkarıyor. Mehmet Semerci’yi ise Yenikent Mahallesi kurulması projesi, M. Beliğ Azbazdar’ı ise Yağmur suları kanalları, Sel baskınlarından ve çamur deryasından kurtarma alt yapı çalışmaları, İlhan Öner’i Sökeye ciddi boyutlarda içme suyu temini başlatması, Necdet Özekmekçi’yi, Pazar Yeri ve çevre düzenlemeleri, Bedesten Çarşısı, Belediye hizmet binası, Çok amaçlı Sanayi düğün Salonu ve Kaldırım Malzemelerinin üretimi gibi hizmetleri öne çıkarıyor. Söke’ye hizmet eden tüm başkanlarımıza burada saygılarımı sunar ve teşekkür ederim.

 

Bu makale 324 kez okundu.


Yorumlar
    Henüz bu Makaleye ait yorum bulunmamaktadır. Yorum Yaz