söke ekspres gazetesi
  • söke ekspres gazetesi



Makbule Erdoğan - TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN DEVRİM YASALARI


Konuk Yazar: Makbule Erdoğan

Atatürkçü Düşünce Derneği 

Söke Şube Başkanı

 

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN DEVRİM YASALARI

 

Ulu önder Atatürk’ün önderliğinde yapılan devrim yasalarının kabul edilişin 96. Yılını kutluyoruz.

Padişahlığın kaldırılıp Türkiye Cumhuriyeti ‘nin kuruluşundan sonra, genç cumhuriyetin gelişip güçlenmesi için Türk toplumuna ayak bağı olan eski, geri, ilkel yasalardan kurtulup hayat kaynağı olacak çağdaş yasalara kavuşmak gerekliydi.

Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK’ÜN önderliğinde kurulan CUMHURİYET’E Osmanlı’nın dinsel yasaları dar ve boğucu gelmekteydi. Yüzyıllar süren bu kâbustan kurtulmak için 3 MART 1924’de bir dizi devrim niteliğinde yasalar çıkarıldı. Bu yasalar şunlardır;

1- HALİFELİĞİN KALDIRILMASI: Önce 1 Kasım 1922’de Resmen PADİŞAHLIK kaldırılmış, sonra 3 MART 1924 ‘de HALİFELİK kaldırılmıştır. Halife Abdülmecit yurt dışına sürülmüş, Böylece İslam dünyasında hiçbir anlam ve önemi, yararı ve etkisi olmayan, yalnız Türk milletinin sırtında yük olan halifelik kurumu ortadan kalkmış oldu. Hiç bir İslam ülkesi de halifeliğe sahip çıkmadı. Böylece halifelik tarih sahnesinden silinip gitti. Halifeliğin kaldırılmasından sonra Diyanet İşleri Başkanlığı kurulmuştur.

2- ŞER-İYE VE VAKIFLAR VEKALETİ’NİN KALDIRILMASI: ATATÜRK, 1 Mart 1923’de TBMM’NİN 3. Açılış yılı konuşmasında, hukukta reformun gereğine değinmiş, Osmanlıdan kalan ”Mecelle” denilen hukuk sistemine son verilerek dağınıklık ve boşlukların giderilmesi, çağdaşlaşma ve laikleşmenin gerçekleşmesi gerektiğini belirtmiştir. Bunun üzerine yapılan çalışmalar sonucu dine dayalı Şer-i Yasalar ve Vakıflar vekâleti kaldırılmış, bu köhne yasalar ve kurumlar yerine, Adalet Bakanı Mahmut Esat BOZKURT başkanlığında Avrupa devletlerinin toplumsal ve iktisadi alanındaki çağdaş yasalarını Türk toplumuna uygulanır hale getirerek TBMM’nde 3 MART 1924 ‘de kabul edilmiştir.

3- ERKAN-I HARBİYE-İ UMUMUYE VEKÂLETİ’NİN KALDIRILMASI: Bu kurum kaldırılıp, yerine GENELKURMAY BAŞKANLIĞI kuruldu. Ordu, hükümet yönetiminden ayrıldı, siyasetten uzak tutuldu, asli görevi içinde kalması sağlandı, ast-üst disiplini sağlandı, ordu geliştirilip güçlendirildi.

4- TEVHİD-İ TEDRİSAT KANUNU’NUN (EĞİTİM BİRLİĞİ YASASI)KABULÜ: Şer-iye ve Vakıflar Bakanlığına bağlı olarak yönetilen MEKTEP ve MEDRESELER 3 MART 1924’de kapatılarak Milli Eğitim Bakanlığına bağlı LAİK ve ÇAĞDAŞ OKULLAR açıldı. Dini eğitim okul dışında kaldı, Okullarda kız- erkek ayırımı kalktı ve kız- erkek öğrenci birlikte aynı okulda, aynı sınıfta eğitim öğretim görmeye başladılar. Ders kitaplarından Arapça Farsça anlatımlar atıldı, Türkçe öğretime geçildi. Modern toplum, çağdaş insan yaratan, Anadolu aydınlanmasını sağlayan bir eğitim sistemi uygulanmaya başlandı.

Öyle anlaşılıyor ki; ülkemizde laik, demokratik, hukuk ilkeleri devletin bütün kurumlarında yeniden düzenlenip yerleştirilmelidir. Yüce önderimiz Atatürk bu konuda diyor ki; “Ulus hızlı ve kesin adaleti sağlayan yönetimler ister. Toplumsal gelişmenin de çürümenin de temelinde yöneticilerin tavırları yatar.”

 

Bu makale 288 kez okundu.


Yorumlar
    Henüz bu Makaleye ait yorum bulunmamaktadır. Yorum Yaz