söke ekspres gazetesi
  • söke ekspres gazetesi



FOLKLOR DÜNYASINA BİR BAKIŞ (4)


FOLKLOR DÜNYASINA BİR BAKIŞ (4) 

 

Türk Folkloruna Hizmet Edenler: 

10 Temmuz 1913 yılında Ziya GÖKALP,” HALKIYAT  / Halka Doğru”  adlı dergide  “ Halk Medeniyeti” başlıklı bir yazı yayımladı. Ziya GÖKALP bundan böyle  “HALKIYAT “  sözcüğünü kullandı ve uzun süre bu sözcük ile halk kültürüne hizmet etti.

Daha sonra 06 Şubat 1914 ‘de Ord. Prof. Dr. Mehmet Fuat KÖPRÜLÜ  “ İKDAM”  gazetesinde “ Yeni Bir ilim olarak HALKIYAT FOLKLORU “başlıklı yazı yayımlarken folklorun “Halkiyat“ olduğunu vurguladı. Bunlardan başka:

 Sadettin Nükhet ERGÜN,  Rıza Tevfik BÖLÜKBAŞI,  Ali Rıza YALMAN, Şükrü ELÇİN,  Cahit ÖZTELLİ, Eflatun Cem GÜNEY, Ahmet Kutsi TECER, Mehmet  Ali Rıza YALGIN,  ,Muzaffer SARIZÖZEN, Ahmet Kutsi TECER, Tahir ALANGU, Ziyaeddin Fahri FINDIKOĞLU, Pertev Naili BORATAV, Adnan ÖTÜKEN, Prof. Dr. Abdülkadir KARAHAN, Türker ACAROĞLU, Prof. Dr. Mehmet ERÖZ, Ayhan DOĞANÇ, Dr. Mehmet ÖNDER, Prof. Dr. Orhan ACIPAYAMLI, Tahir Kutsi MAKAL, Prof. Dr. Nail TAN,  Kamil TOYGAR, Prof. Dr. Ali Berat ALPTEKİN,Dr. Yaşar KALAFAT,   Ali Prof. Dr. A. Prof. Dr. Bayram DURBİLMEZ, Rahman GÜZEL, Rıza ÖNDER,  Av. Nevzat TÜRKTEN, Abdullah  SATOĞLU  Alim GERÇEL, Prof. Dr. Hayrettin İVGİN, Prof. Dr. Saim SAKAOĞLU, Prof. Dr. İsa KAYACAN, Prof. Dr. İrfan ÜNVER NASRATTINOĞLU, Feyzi HALICI, Şerif BAYKURT, Mehmet Şakir ÜLKÜTAŞIR, İbrahim ASLANOĞLU, İhsan HINÇER, Ünal Şöhret DİRLİK,Abdülkadir GÜLER, O.Hasan  BILDIRKİ,  ve Ergün EVREN  gibi  gibi Türk folkloruna hizmet edenlerden bazılarıdır. Bugün bunlardan bazıları  yok aramızda, olmayanları   saygıyla ve rahmetle anıyor,  yaşayanlara  Allah'tan  sağlıklı günler diliyorum. 

Milli Folklor Enstitüsü:

Türkiye’deki folklor faaliyetleri, 1966 yılında Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı’na bağlı Milli Folklor Enstitüsü’nün kurulmasıyla yeni boyutlar kazandı. Devlet olanakları ile çok yönlü çalışmalar yapıldı. Daha sonra Enstitüsünün bünyesinde Milli Folklor Araştırma Dairesi kısa adıyla (MİFAD) ‘da dönüştü. 1973 ve 1975 yılında Uluslararası sempozyumlar yapıldı ve buna bağlı olarak birçok kitaplar yayımladı. Ayrıca MİFAD uzmanları, Anadolu’nun çeşitli yerlerinde araştırma, inceleme ve derleme çalışmaları yaptılar. Böylelikle zengin bir film, slayt, fotoğraf, belge arşivi oluşturdular. Ayrıca Üniversitelerde de bağımsız Folklor kürsüleri kurulmuş oldu. (1938-1948) A.Ü. Dil ve Tarih, coğrafya Fakültesinde halk Edebiyatının yanı sıra Folklor konularına da genişçe yer verildi. Prof. Dr. Pertev Naili BORATAV’ın ve Folklor uzmanı Cahit ÖZTELLİ‘nin de bu konuda büyük hizmetleri oldu.

Folklorun Kapsamı: 

Folklor sözcüğü kapsamı, halkın yaşantısıdır. Bununla ile ilgili tüm konuları kapsar. Folklor başlı başına bir bilim dalıdır. Ele aldığı bazı konuları:

HALK EDEBİYATI,  ÂŞIK EDEBİYATI, TEKKE EDEBİYATI,,DESTANLAR, MASALLAR, EFSANELER, EVLİYA MENKIBELERİ, HALK HİKÂYELERİ. FIKRALAR, BİLMECELER ve ATASÖZLERİ, DEYİMLER, MANİLER, DUALAR VE BEDDUALAR. DOĞUM, ÖLÜM ve EVLENME GELENEKLERİ; SÜNNET, ASKERLİK ve HACA UĞURLAMA GELENEKLERİ, BAYRAMLAR VE HIDRELLEZ, NEVRUZ GELENEKLERİ, HALK TİYATROSU, HALK MİMARİSİ, MUTFAĞIMIZ ve  GİYECEKLERİMİZ,HALK MÜZİĞİ ve HALK OYUNLARI gibi tüm unsurları  Folklorun işlediği konular kapsamına girer.  

 

Genel Olarak  Folklorun Tanımı:  

f- Folklor, ilk yaşayanların kültürünü inceleyen bir bilim dalıdır.

g- Folklor, uygar toplumların halk kültürünü geçmişten günümüze kuşaktan kuşağa inceleyen bir bilim dalıdır.

h- Folklor, bir toplumun tarihsel kültür özelliklerinin tümüdür,

i- Folklor, halkın, halk kültürünün estetik ürünlerini inceleyen,  derleyen ve bir araya getiren bir bilim dalıdır.

j- Folklor, bir toplumun maddi ve manevi kültürünü inceler,

k- Folklor, bir toplumun halk kültürüne ait gerek maddi ve gerekse manevi tüm gelenek ve göreneklerini, törenlerini araştırıp usulüne uygun olarak saptayan bir sonuca bağlayan bir halk Bilimidir.

l- Yine folklor bir ulusun, halk zümrelerini teşkil eden zümrenin kültürlerini, sanatlarını, değişlerinin,    şiirlerini, halk ozanlarını, giyim, geçim, dil, edebiyat ve bununla ilgilenen diğer unsurları folklor kelimesinin ifade ettiği anlam etrafında toplanır, dünden bugüne, çağdan çağa, nesilden nesille, yarınlara ulaştırır ve onları yaşatır.

m- Folklor, en derli toplu anlamıyla, halk şiirlerini, halk gelenek ve göreneklerini fikri manevi değerlerini kısaca anlatan ve koruyan bir bilim dalıdır.

n- Folklor bir halk bilimidir. Halkın içindir. Her bölgenin ve her yörenin kendine özgü bir folkloru vardır. Anadolu’ muzun da kendine özgü zengin bir folkloru vardı. Bu folklor malzemeleri bulup araştırılmalı ve yaşatmalıyız.

Yazımız devam edecektir.

------------------------------------------ 

 NOT: Söke'mizin tanınmış simalarından H. Ali KOCABAŞ rahatsızdır. Ona Yüce Mevla'dan acil şifalar  diliyor ve geçmiş oysun diyorum.

 

Bu makale 139 kez okundu.


Yorumlar
    Henüz bu Makaleye ait yorum bulunmamaktadır. Yorum Yaz