söke ekspres gazetesi
  • söke ekspres gazetesi



FOLKLOR /  HALKBİLİMİ DÜNYASINA BİR BAKIŞ (2)


FOLKLOR /  HALKBİLİMİ DÜNYASINA BİR BAKIŞ (2)

 

Milli Folklor Enstitüsü:

Türkiye’deki folklor faaliyetleri, 1966 yılında Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı’na bağlı Milli Folklor Enstitüsü’nün kurulmasıyla yeni boyutlar kazandı. Devlet olanakları ile çok yönlü çalışmalar yapıldı. Daha sonra Enstitüsünün bünyesinde Milli Folklor Araştırma Dairesi kısa adıyla (MİFAD) ‘da dönüştü. 1973 ve 1975 yılında Uluslararası sempozyumlar yapıldı ve buna bağlı olarak birçok kitaplar yayımladı. Ayrıca MİFAD uzmanları, Anadolu’nun çeşitli yerlerinde araştırma, inceleme ve derleme çalışmaları yaptılar. Böylelikle zengin bir film, slayt, fotoğraf, belge arşivi oluşturdular. Ayrıca Üniversitelerde de bağımsız Folklor kürsüleri kurulmuş oldu. (1938-1948) A.Ü. Dil ve Tarih, coğrafya Fakültesinde halk Edebiyatının yanı sıra Folklor konularına da genişçe yer verildi. Prof. Dr. Pertev Naili BORATAV’ın ve Folklor uzmanı Cahit ÖZTELLİ ‘nin de bu konuda büyük hizmetleri oldu.

Folklorun Kapsamı:  

Folklor sözcüğü kapsamı, halkın yaşantısıdır. Bununla ile ilgili tüm konuları kapsar. Folklor başlı başına bir bilim dalıdır. Ele aldığı bazı konuları:

HALK EDEBİYATI,  AŞIK EDEBİYATI, TEKKE EDEBİYATI,,DESTANLAR, MASALLAR, EFSANELER, EVLİYA MENKIBELERİ, HALK HİKÂYELERİ. FIKRALAR, BİLMECELER ve ATASÖZLERİ, DEYİMLER,  MANİLER,  DUALAR VE BEDDUALAR.  DOĞUM, ÖLÜM ve EVLENME GELENEKLERİ; SÜNNET, ASKERLİK ve HACA UĞURLAMA GELENEKLERİ, BAYRAMLAR VE HIDRELLEZ, NEVRUZ GELENEKLERİ, HALK TİYATROSU, HALK MİMARİSİ, MUTFAĞIMIZ ve GİYECEKLERİMİZ, HALK MÜZİĞİ ve HALK ODYUNLARI gibi tüm unsurları Folklorun işlediği konular kapsamına girer.  

Genel Olarak Folklorun Anlam ve Tanımları:

1- Folklor, ilk yaşayanların kültürünü inceleyen bir bilim dalıdır.

2- Folklor, uygar toplumların halk kültürünü geçmişten günümüze kuşaktan kuşağa inceleyen bir bilim dalıdır.

3- Folklor, bir toplumun tarihsel kültür özelliklerinin tümüdür,

4- Folklor, halkın, halk kültürünün estetik ürünlerini inceleyen,  derleyen ve bir araya getiren bir bilim dalıdır.

5- Folklor, bir toplumun maddi ve manevi kültürünü inceler,

6- Folklor, bir toplumun halk kültürüne ait gerek maddi ve gerekse manevi tüm gelenek ve göreneklerini, törenlerini araştırıp usulüne uygun olarak saptayan bir sonuca bağlayan bir halk Bilimidir.

7- Yine folklor bir ulusun, halk zümrelerini teşkil eden zümrenin kültürlerini, sanatlarını, değişlerini,    şiirlerini, halk ozanlarını, giyim, geçim, dil, edebiyat ve bununla ilgilenen diğer unsurları folklor kelimesinin ifade ettiği anlam etrafında toplanır, dünden bugüne, çağdan çağa, nesilden nesille, yarınlara ulaştırır ve onları yaşatır.

8- Folklor, en derli toplu anlamıyla, halk şiirlerini, halk gelenek ve göreneklerini fikri manevi değerlerini kısaca anlatan ve koruyan bir bilim dalıdır.

9- Folklor bir halk bilimidir. Halkın içindir. Her bölgenin ve her yörenin kendine özgü bir folkloru vardır. Anadolu’ muzun da kendine özgü zengin bir folkloru vardı. Bu folklor malzemeleri bulup araştırılmalı ve yaşatmalıyız.

Atatürk ve Folklor:

Folklorumuz koşunda Atatürk 1923 yılında Konya’da yaptığı bir konuşmada özetle şunları söylüyor:. Arkadaşlar, bunda (folklorda) başarılı olmak için, aydın sınıfla halkın zihniyet ve amacı arasında doğal bir uygunluk olmak gerekir.

.Aydınlarımız içinde çok iyi düşünenler vardır. Fakat genel olarak şu hatamız vardır. İnceleme ve araştırmalarımıza zemin olarak çoğu kez kendi yurdumuzu, kendi tarihimizi, kendi geleneklerimizi, kendi özelliklerimizi ve gereksinimlerimizi almayız. Aydınlarımız belki bütün cihanı, bütün diğer unsurları tanır, fakat kendimizi bilmeyiz.   

Ulusumuzun tarihini, ruhunu, geleneklerini gerçek, sağlam, dürüst bir görüşle görmeliyiz. Şu gerçeği de açıkça söyleyeyim ki, hâlâ aydınlarımızın gençleri arasında halkın büyük bir çoğunluğuna uyabilme gerçekleşmiş değildir. Memleketi kurtarmak için bu iki zihniyet arasındaki duyarlığı meydana getirmek gerekmektedir. Fakat halka yaklaşmak ve halkı kaynaştırmak daha çok ve daha ziyade aydına düşen bir görevdir"  diye vurguluyor M.Kemal Atatürk...

Yazımız devam edecektir... 

 

Bu makale 125 kez okundu.


Yorumlar
    Henüz bu Makaleye ait yorum bulunmamaktadır. Yorum Yaz