söke ekspres gazetesi
  • söke ekspres gazetesi



FOLKLOR (HALKBİLİMİ) -1


FOLKLOR (HALKBİLİMİ) -1 

 

Önce FOLKLOR kelimesi üzerine biraz duralım:

FOLKLOR: is,( folk-lor)İngilizce bir kelime olup halk bilimi anlamında kullanılmaktadır.

FOLKLORCU: İs,1- Halk bilimci, 2- -Halk oyunlarını öğreten veya oynayan kimse.

FOLKLORCULUK: İ s, 1- Folklorcunun işi veya mesleği anlamında kullanmaktadır.2- Halk bilimi ile uğraşan kişi,3- Halk oyunlarını öğreten veya öğrenme işi,

Bunlardan başka Folklorist,  Folk Müziği,( halk müziği ile ilgilenen müzik sanatçısı ),  Folk sanatçısı gibi kelimeler de vardır.  

FOLKLORUN TANIMI.  İngilizce bir kelime olup,  FOLK ve LORE sözcüklerinin bir araya gelmesinden doğmuştur. İngilizce de Folk – halk, Lore’de bilgi anlamına gelmektedir.  Tümü ile Halk bilimi demektir.

Tek kelime ile folklor ( halk bilimi ) halkın gerçek yaşantısıdır. Daha doğrusu halkın yaşama biçimidir. Hepimiz son yıllarda özellikle folklor kelimesini, pek sık kullanıyordu. Örneğin Elazığ Folklor Ekibi, Gaziantep Folklor Ekibi veya Aydın Folklor Ekibi gibi deyimler kullanıyorduk. Bunlar milli ve mahalli halk oyunları, halk dansları anlamına geliyor. Oysa Folklor deyince aklımıza halk oyunları, halk musikisi, atasözlerimiz, manilerimiz, bilmecelerimiz, masal ve efsanelerimiz, türkülerimiz,  halk ozanlarımız ve halk şairlerimiz, kız isteme geleneklerimiz, düğünlerimiz, yemeklerimiz, inançlarımız, bayramlarımız gibi kavramlarımızın tümü folklorun içinde yer alıyor. Aslında ilk folklor sözcüğünü ortaya koyan bir İngiliz bilim adamı olan 1846 yılında yazar ve yayıncı Willam Jonh Thoms tarafından ortaya atılmıştır. Türkiye’de dünden bugüne Türk Folkloruna hizmet edenler vardır.

 

Türkiye’de İlk Çalışmalar ve Türk Folkloruna Hizmet Edenler: 

10 Temmuz 1913 yılında Ziya GÖKALP,” HALKIYAT  / Halka Doğru”  adlı dergide  “ Halk Medeniyeti” başlıklı bir yazı yayımladı. Ziya GÖKALP bundan böyle  “HALKIYAT“ sözcüğünü kullandı ve uzun süre bu sözcük ile halk kültürüne hizmet etti.

Daha sonra 06 Şubat 1914 ‘de Ord. Prof. Dr. Mehmet Fuat KÖPRÜLÜ  “ İKDAM”  gazetesinde “ Yeni Bir ilim olarak HALKIYAT FOLKLORU “başlıklı yazı yayımlarken folklorun “Halkiyat“ olduğunu vurguladı. Bunlardan başka:

  Sadettin Nükhet ERGÜN,  Rıza Tevfik BÖLÜKBAŞI,  Ali Rıza YALMAN, Şükrü ELÇİN,  Cahit ÖZTELLİ, Eflatun Cem GÜNEY, Ahmet Kutsi TECER, Mehmet Ali Rıza YALGIN, Muzaffer SARIZÖZEN, Ahmet Kutsi TECER, Tahir ALANGU, Ziyaeddin Fahri FINDIKOĞLU, Pertev Naili BORATAV, Adnan ÖTÜKEN, Prof. Dr. Abdülkadir KARAHAN, Türker ACAROĞLU, Prof. Dr. Mehmet ERÖZ, Ayhan DOĞANÇ, Dr. Mehmet ÖNDER, Prof. Dr. Orhan ACIPAYAMLI, Dr. Tahir Kutsi MAKAL, Prof. Dr. Nail TAN,  Prof. Dr. Hayrettin İVGİN, Prof. Dr. Saim SAKAOĞLU, Prof.  Dr. İrfan ÜNVER NASRATTINOĞLU, Feyzi HALICI, Şerif BAYKURT, Mehmet Şakir ÜLKÜTAŞIR, İhsan HINÇER, Hikmet DİZDAROĞLU, Prof. Dr. Ali Berat ALPTEKİN; Eczacı Dr. Halil ATILGAN,  Müjgân ÜÇER, Av. Nevzat TÜRKTEN, Prof. Dr. İsa KAYACAN, , Ferit Ragıp TUNCOR, Fazıl BAYRAKTAR, Osman ATTİLA, Türker ACAROĞLU,  Yard. Dr. Doğan KAYA, Dr. Yaşar KALAFAT, Ünal Şöhret DİRLİK, Âlim GERÇEL, O. Hasan BILDIRKİ, Nabey ÖNDER, Ergün EVREN gibi Türk folkloruna hizmet edenlerden bazılarıdır. 

Milli Folklor Enstitüsü:

Türkiye’deki folklor faaliyetleri, 1966 yılında Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı’na bağlı Milli Folklor Enstitüsü’nün kurulmasıyla yeni boyutlar kazandı. Devlet olanakları ile çok yönlü çalışmalar yapıldı. Daha sonra Enstitüsünün bünyesinde Milli Folklor Araştırma Dairesi kısa adıyla (MİFAD) ‘da dönüştü. 1973 ve 1975 yılında Uluslararası sempozyum yapıldı...   

Yazımız devam edecek.

------------------------------------------------

NOT: Söke Belediye Başkanlarımızdan Ekrem Karakaş'ın muhterem eşi Gülseren Karakaş'ın  üzülerek vefat ettiğini öğrendim. Söke'nin dışında olduğum için cenazesinde bulunamadım.. Merhume Gülseren Karakaş'a Allah’tan rahmet ve tüm KARAKAŞ Ailesineve sevenlerine başsağlığı     diliyorum...

 

Bu makale 112 kez okundu.


Yorumlar
    Henüz bu Makaleye ait yorum bulunmamaktadır. Yorum Yaz