söke ekspres gazetesi
  • söke ekspres gazetesi



Pamuk üretimi çok meşakkatli bir iş…


Pamuk üretimi çok meşakkatli bir iş…

 

 

Pamuk üretimi gerçekten de çok meşakkatli ve pahalı bir iş…

Bunu yaşadığım bir anıyla kısaca anlatayım; 

“17 yıl önce Sazlıköy yakınlarında 20 dönüm araziye pamuk ektik, iki ortak… 

Traktör yok, hiçbir ekipman yok, sadece bir tarla var ve iki ortağız. Traktör ve şoför kiraladık tarla sürüldü hazırlandı, pamuk ekimi gerçekleşti. Bir dünya para… 

Bir kaç hafta sonra pamuklar gün yüzüne çıktı. Tarlada sıralar yemyeşil… Sonra ilk olarak traktör kiraladık ara çapa yapıldı, olmadı amele tuttuk ara çapa yapıldı, masraf su gibi giden paranın haddi hesabı yok… Pamuklar iyice büyüdü yeşil sıralar tarlayı komple kapladı tüm tarla yemyeşil, ilaç zamanı geldi birinci ilaç atıldı, ikinci ilaç atıldı; su zamanı geldi… Tarlanın yanından kanal var oraya dürbün kuruldu traktör bir gün çalıştı, mazotuna para yetmedi… Onun yerine birisinden pancar motor ve 10’luk su türbini bulduk, bir haftadan fazla gece gündüz motor çalıştı. Allah rahmet eylesin, rahmetli babam tarlada bir hafta kaldı suyun başında… Yine para su gibi nereye ne harcadık artık iflah olmaz bir hal aldı. Son zamanlarında pamuk koza vermeye başladı, bu sefer köyün yakını olduğu için ineklerden başımız derde girdi. İnekleri gece tarlaya salmaya başladılar. Biz de tarlada yaklaşık bir ay gündüz işe gece tarlada beklemeye giderdik. Bir ay Hacı Murat 124’ün arka koltuğunda nöbetleşerek uyuduk. Tam da 2002 seçimleri zamanıydı… Ak Partinin ilk iktidara geldiği dönem… Seçim sonuçlarını arabanın radyosundan dinliyorduk. Neyse uzatmadan ilaç filan derken pamuklar açtı toplama zamanı geldi. O zaman makine yok. Herkes pamuk topluyor amele bulmak ne kadar zordu. Tarlada dursa pamuğu inekler yiyor, çok sancılı bir dönemdi. Sonunda Savuca’dan bir dayıbaşı ayarladık, tarla toplanmaya başlandı, 20 dönüm ne olcak bir buçuk günde bitti. Para lazım… Götürüp pamuğu peşin tüccara sattık amele parası o zamanın parasıyla 3 bin (milyon) lira tuttu. İki ortak bizim bütün masrafları hesapladık… Sonuçta bize 2 bin (milyon)  lira borç kaldı… Yıl 2002… O zaman nişanlıydım pamuk ekmek, düğün yapmama yardımcı olacaktı… Öyle düşündük ve hesaplamıştık.

(Bize tek karı, tarlanın arıklarına bolca biber, patlıcan, domates ve karpuz ektik. Bir yaz boyu bunlara para vermedik....)

O yüzden pamuk tarımını ne kadar zor ve pahallı olduğunu yaşayarak öğrendim…”

 

***

Beyaz altın diyarı Söke’de üretici yeni bir pamuk sezonuna başladı…

Gece gündüz tarlalarda traktörler çalıştı, hazırlanan tarlalara şimdi tohum ekime zamanı…

Geçtiğimiz dönemde olduğu gibi bu dönemdeki fiyat hareketleri çiftçiyi sıkıntıya sokuyor.

Bu yıl da masraflar ve ekonomik sıkıntı çiftçiyi iyiden zor durumda bırakıyor. Üstü açık fabrika… Tarlaya pamuk ekmek bir kumar…  Ekmemek daha büyük kumar..

Pamuk üretimi çok meşakkatli bir iş, özellikle geçtiğimiz kış aylarında uzun bir aradan sonra yeniden sel baskınlarına uğrayan Söke Ovası'nda pamuk üretimi yapmak çok zor. Allah’tan son bir hafta on gündür havalar güzel gidiyor…

Bir de işin ekonomik boyutu var ki, çiftçinin yıllardır belini büken… Ürün fiyatları hiç artmazken girdi fiyatlarındaki enflasyon baskısı zaman zaman çiftçiyi üretimden vazgeçirmeye kadar götürüyor.

Sıkıntının nedeni yıllar içinde yaşanan enflasyon baskısı, girdi fiyatlarının katlamalı olarak artışı olsa da pamuk fiyatları hemen hemen hep aynı seviyede seyrediyor…

Ülkenin en kaliteli pamuğunun fiyatı bu kadar düşük olursa üretici nasıl kazansın?… Esnaf nasıl kazansın? Pamukçu, çiftçi kazanacak ki Söke esnafı da kazansın…

Söke pamuğunun kalite olarak altında olan Çukurova, GAP Bölgesi kısa elyaflı pamuğu da Söke Ovasının pamuğuyla aynı fiyatlara alıcı buluyor. Amarikan Menfis kalitesinde uygun elyaflı pamuk üreten Sökeli üretici, mevcut fiyat aralığının nedenini bir türlü anlayamıyor. 

Son yıllarda Söke Ovası'nda iki ürün yani buğday kaldırıldıktan sonra ekilen pamuk üreticinin biraz yüzünü güldürüyor. Pamuk sonrası arazisine buğday ekmeyi başaran çiftçiler, son yıllarda hasatı kaldırdıktan sonra pamuk ekmeye başladılar. Ancak geç kalan pamuk ekiminde rekolte yüzde 40’lara kadar daha düşük oluyor.

Devletin 80 kuruş civarında ödediği prim çiftçinin zararını bir nebzede olsa rahatlatıyor ve üretimin devamını sağlıyor. Yani pamuk üreticisi her yıl biraz daha zorlaşan bu koşullarda, bir gün kendini pamuk üretiminden alıkoyacak ve ürün desenini değiştirecek. Ama ne zaman olur bunu kimse bilmiyor…

Söke Ovası'nın yaklaşık 450 bin dönümünde üretim yapılıyor.

Türkiye’nin yıllık lif pamuk ihtiyacı 1.5 milyon ton civarında. Bunun yarısından çoğu ithal ediliyor. 

ABD Merkezli bir rapora göre  2018-2019 sezonunda Türkiye’nin pamuk üretimi 920 bin ton yani 4.2 milyon balya olarak tahmin ediliyor.

Ege'nin en verimli arazilerinden Söke Ovası'nda son yıllarda pamuğa dönüş yapanların sayısı arttı. Çitçilerimiz ülke ihtiyacının yarısına yakınını anca üretebiliyor…

Teknolojik gelişmelere ayak uyduran çiftçiler, makine yardımıyla 1 saatte 15 dekar alanın hasadını yapabiliyor. Traktör yardımıyla çırçır fabrikalarına taşınan kütlü pamuk burada çekirdeğinden ayrılıyor.

Daha sonra iplik fabrikasına doğru yola çıkan pamuk, buradaki işlemin ardından iplik olarak tekstil sanayisine gönderiliyor.

Devletin kilo başına verdiği prime rağmen. Pamuk üreticisinin yüzü gülmüyor, çünkü girdi masrafları sürekli artıyor. Neden? 

Türkiye'de düzenli bir tarım planlaması yok. Türkiye'de raslantısal bir tarım modeli var. Düşünün bir kere tarım kesimine bütçenin ancak 0.80'nini ayıran ve harcayan Türkiye, çiftçiden verdiği kaynağın 8-10 katını ÖTV ile geriye alıyor. Bu nedenle tarım sektörü kalkınamıyor.

Yıllardır bir çok teşvik alan kalem olan sanayi ve inşaat sektörünün geldiği son durum da ortada…

 

***

Sonuç olarak; Üretici, pamuk hasatında 2018 yılında bekleneni alamadı, borç kıskacında kalan üreticinin endişesi katlandı. Üretici yeni sezonda umudunu; veriminin yüksek olması ve prim desteklemelerinin 1 lira olarak yıl içinde ödenmesine bağlandı…

Pamuk ürünü eskisi kadar üreticinin yüzünü güldürüyor mu? Güldürmüyor!  Bakarsanız kimse hayatından memnun değil… Öyleyse “Neden ekiyorsunuz?” dediğinizi duyuyorum…

Söke’de çiftçinin aklını pamuk tarımı almış… Tüm ekip ve ekipmanları pamuk tarımına göre düzülmüş. Kısacası kafalarda pamuk var. Kimse bu kafayı  değişmez… 

İşte bu yüzden pamuktan kimse vazgeçmez…

***

Yeni üretim sezonu tüm üreticilerimize hayırlı uğurlu ve bereketli olsun…

 

Bu makale 256 kez okundu.


Yorumlar
    Yorum Yaz
  • Halil Güven (1/5/2019)
    Size aynen katılıyorum canım kardeşim... Bunu devlet de bilmeli insanlar da bilmeli:)