söke ekspres gazetesi
  • söke ekspres gazetesi



ATATÜRK VE TEK ADAMLIK


ATATÜRK VE TEK ADAMLIK

 

Amerika’nın federatif sistemine karşı olan Atatürk, başkanlık sistemine karşıydı. Başkan olmasını isteyenlere 1 Ekim 1930’da şu cevabı verir: “Arkadaşlarımız içinde başkanlık yapacak kişi çoktur. (…) Ben Amerikan sistemini memleketimizde uygulamayı hiç hatırıma getirmedim. Sistemsiz ve kanunsuz şekilde Cumhurbaşkanlığı ile başbakanlığı birleştirmeyi asla düşünmedim.” (Atatürk’ün bütün eserleri) Atatürk, yaşamaya “tek adamlığa” ve diktatörlüğe yol açacak her girişimden uzak durdu. Bir gün görüşlerini şöyle belirtir: “Benim amacım Türkiye’de, yeni Türkiye Cumhuriyetinde millet hakimiyetini takviye etmek ve ebedileştirmektir. Dediğiniz gibi bir teklifi, benim idealini cidden rencide eden bir anlamda düşünürüm.” Atatürk bir ara kendisine yapılan “halifelik” teklifini de reddetmişti. “Tek adamlık tekliflerini budalaca bulduğunu belirtmişti. (Tarihçi Sinan Meydan) Bir gün Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak şöyle demişti: “Şaşarım o efendilerin perişan hallerine. Hep biliyoruz ki memleketimizin başına gelen felaketlerin çoğu şahsi idareden gelmiştir. Bu kadar geri kalmamızın başlıca nedenlerinden biri de odur. Biz öteden beri böyle bir idareyi bertaraf etmek için mücadele ettik. Şimdi nasıl oluyor da benim aynı yoldan gitmekliğim yeniden devlet hayatımda, böyle bir çığır açılması istenebilir.” (H.Rıza Soyak age S.407) Atatürk 13 Ağustos 1923’deki Meclis konuşmasında şöyle demişti: “Yeni Türkiye devleti bir halk devletidir. Halkın devletidir. Geçmiş dönemlerde ise bir kişinin devleti idi. Bir milletin dünyadan tümüyle silinmesi, bir milletin insanlık topluluğundan tümüyle yok edilebilmesi için Nuh tufanı kadar olağan üstü güç olayların gerçekleşmiş olması gerekir. Fakat kişiler kendiliğinden alçalmaya mahkumdur.” (Atatürk’ün bütün eserleri (cilt 16 S.80)
Geçtiğimiz günlerde Cumhurbaşkanı R. Tayyip Erdoğan kendisine yönelik “tek adam” eleştirilerine cevap verirken, “ikide bir tek adam, tek adam, o zaman Gazi Mustafa Kemal’e hakaret ediyorsunuz.” Demişti. Oysa Atatürk’ün yaşamı tek adamlı yönetimlerle mücadele için de geçmişti. Bu yüzden babadan oğula geçen saltanatlar yerine halk idaresini kurmuştur. Çünkü padişahlık, korku ve tehdide dayalı bir idari sistemdir. Atatürk geleceği gören bir liderdi. Geçmişle yaptığı bazı uyarıları şöyle; “Kayıtsız şartsız tabiriyle egemenliği millete vermek demek. Bu egemenliğin bir zerresini sıfatı, ismi ne olursa olsun hiçbir makama vermemek, verdirmemek demektir.” “Millet egemenliğini değil, egemenliğin bir zerresini dahi başkasına terk edip bırakmanın neden olabileceği felaketin, yok olmanın, zararın elemini her an kalp ve vicdanında hissetmektedir.”
“Egemenlik hiçbir mana, hiçbir şekil ve hiçbir renkte ve belirtide ortaklık kabul etmez.”
“Ünvanı ister halife olsun. İster başka bir şey olsun, hiç kimse bu milletin yazgısına ortak çıkamaz. Millet hiç mi hiç buna göz yummaz. Bunu önerecek hiçbir milletvekili bulunamaz. (Sinan Meydan Sözcü)

 

Bu makale 174 kez okundu.


Yorumlar
    Henüz bu Makaleye ait yorum bulunmamaktadır. Yorum Yaz