söke ekspres gazetesi
  • söke ekspres gazetesi



RAMAZAN ve BAYRAM MANİLERİ (1)


RAMAZAN ve BAYRAM MANİLERİ (1)

 

Hoş geldin ya şehri Ramazan… Öncelikle Tüm Müslüman kardeşlerimizin   mübarek Ramazanlarını kutlar, barışa, sevgiye ve berekete vesile olmasını diliyorum...

Ramazan ve bayram manilerine geçmeden önce Türk Folklorunda sözlü kültür geleneğimiz içinde yer alan Ramazan ve bayram manileri Türk halk edebiyatı içinde kendine özgü ayrı bir yeri vardır. Öyle sanıyorum ki Türk Folkloru coğrafyasında ramazan yaşantımızda kayda değer gelenek ve göreneklerimiz arasında önemli bir yeri vardır. Bunun için Türk folkloru ve Türk edebiyatı bu alanda oldukça zengindir.

Türkler İslâm dinini kabul ettikten sonra bu yüce dinin inanç, ibadet, ahlak, esasları doğrultusunda yaşantılarına yeni yeni değerler katmışlardır. Bunları Müslüman halkın sosyal ve toplumsal hayatında geleneksel adetlerinde ve göreneklerinde, sözlü ve yazılı edebiyatında fazlasıyla yer verdiğini görüyoruz. Türk halk edebiyatında Folklor coğrafyasında önemli bir ölçüde bunların izlerini görmek olasıdır. Özelikle üzerinde önemle duracağımız asıl konumuz olan maniler,  karagözler, meddahlar, ramazan ve bayram günlerinde söylenen maniler, ilahiler ve okunan dualar, hatta güldürücü manili fıkralarla ramazanın ve bayram günlerimizin zengin bir halk kültürüne sahip olduğunu görüyoruz. Şiirsel bağlamda büyük şair Yahya Kemal Beyatlı’dan bir iki dize sunmak ve onu da saygıyla ve rahmetle anmadan geçemeyeceğim:

Top gürleyip oruç, bozulan lahzadan beri

Bir nurlu neş’e kapladı kerpiçten evleri.

Bilindiği üzere ramazan ayı, Müslümanlar için kutsal bir aydır, bu aydınlık, huzur dolu günlere 11ayın Sultanı diyenler vardır. Bu mübarek ayda oruç tutmak, ibadet etmek, özellikle bu günlerde fakirlere, düşkünlere yardım etmek halkımızın arasında maddi ve manevi açıdan önemli bir yeri vardır. Ramazan günlerinde camiler dolar, taşar. Teravih namazlarıyla okunan ilâhiler, söylenen maniler, namazdan sonra evlerde geç vakitlere kadar yapılan eğlenceler, yapılan sohbetler birlik ve beraberliğimizin oluşmasında bir başka güzellik taşır, Özellikle İstanbul’da Direklerarası eğlenceleri başlı başına bir konudur. Karagöz ile meddah ile orta oyunu ile yapılan tuluat tiyatroları ve bu bağlamda yapılan çeşit çeşit eğlenceler toplum hayatına ayrı bir çeşni katar. Tabi bu arada söylenen ilahiler, davul eşliğinde okunan maniler ramazana ayrı bir zevk ve ayrı bir çeşni katar.

Halk edebiyatımızda bir tür olarak gördüğümüz bu maniler, Ramazan günlerinde kutlanan mutlu ve kutlu bayramlarda müminlerin has duygularını canlandırır, düşüncelerini, özlemlerini, acı ve tatlı anlarını, yalnızlıklarını, sevgilerini, hatta aşklarını bu manilerle dile getirmeye çalışırlar. Ramazan günleri ülkemizde birlik ve beraberliğin sembolü, barışın, sevginin, geniş boyutlarda yardımlaşmanın kaynağı olur bu ramazan günlerinde. İşte sevinç, coşku huşu ve neşe içinde kutlanan bu ramazan günlerinde söylenen manilerden bir bölümünü bu bildirimde sizlere sunmak istiyorum. Ramazan’a girdiğimiz ilk günlerde büyük bezler veya afişlerle ramazanın gelişini aşağıdaki şekilde halkımıza ilan ediliyor:

Hamd eyle daim Yezdan’a

Gark etti bizi ihsana

On bir aydır hasret idik

Şükür erdik ramazana.

--------------------------------

Yazımız  devam edecek....

 

Bu makale 724 kez okundu.


Yorumlar
    Yorum Yaz
  • Halil Güven (30/5/2017)
    Hayırlı ramazanlar sevgili kardeşim... Sözünü ettiğiniz güzellikler bir ay için değil bütün ömür boyun yaşansın isterim... Allah'ın önerdiği de bu zaten... bir gün bir ay değil her gün her ay Müslüman olarak yaşamak güzel olarak... Sağlıcakla kalınız...