söke ekspres gazetesi
  • söke ekspres gazetesi



 Dr. Mustafa Torun - ORŞİT (TESTİS İLTİHABI)


Konuk Yazar: Dr. Mustafa Torun
Mikrobiyoloji Ve Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı
e-mail: mtorun3@mynet.com

ORŞİT (TESTİS İLTİHABI)

Erkeklerde genellikle kabakulak sırasında veya sonrasında görülen, diğer enfeksiyon etkenleriyle de olabilen testislerin(yumurtalıkların) enfeksiyonuna “Orşit” diyoruz. Sıklıkla kabakulak belirtileri çıktıktan ve parotis bezleri şiştikten birkaç gün sonra ortaya çıkar. Üreme sağlığı açısından önemli yan etkisi olan bu tabloyu biraz açarak hep beraber konuyu tartışmaya başlayalım.

Orşit’i yapan enfeksiyon etkenleri nelerdir?
Virüsler: Kabakulak ve koksaki virüsler ile HIV,
Bakteriler: Bağırsak bakterileri, Psödomonas, Stafilokoklar ve Gonokoklar, Tüberküloz basili,
Mantarlar: Blastomikoz, Koksidiyomikozis, Histoplazmozis v.b.)
Parazitler: Toksoplazma Gondi (özellikle HIV enfeksiyonu sırasında)

Orşit sıklığı ne kadardır?
Yukarı dada belirttiğim gibi, genellikle ergenlik sonrası kabakulak enfeksiyonu sırasında gözlenir. Bu oran beşte bir ile üçte bir arasındadır. Diğer enfeksiyon etkenleriyle nadir görülür.

Orşit ne gibi bulgularla karşımıza çıkar?
*Testisler tek taraflı veya çift taraflı şiş, duyarlı, ağrılı ve kızarık olup, ısı artışı gözlenir.
*Ciddi olgularda ateş, titreme üşüme olabilir. Bunun yanında tüm testisler sert ve ödemli olabilir.

Tanıyı nasıl koyarız?
Öykü ve fizik muayene bizi tanıya yönlendirir. Bazı durumlarda özellikle bel soğukluğu durumunda idrar kültürü yardımcıdır. Bilgisayarlı kesityazar (tomografi) ve ultrasonografi abse durumunda yol göstericidir.                                                                                                                                     

Hangi hastalıklarla karışabilir?
*Testis torsiyonu (testisin yani halk dilinde erbezinin kendi etrafında dönmesidir)
*Testis tümörleri
*Testisin enfarktüsü
*Testis travması
*Bel soğukluğu(gonore)
*Epididimit(Sperm taşıyan kıvrımlı boruların iltihabı)

Nasıl tedavi yapalım?
Tedavinin esası nedene yönelik olmalıdır. Eğer kabakulak sırasında oluşmuş bir yumurtalık enfeksiyonunda tedavi daha çok bulgulara yöneliktir. Skrotum elevasyonu (torbanın yükseltilmesi), yatak istirahatı destekleme ve bulgulara yönelik (anti emflamatuar ve ağrı kesici vermek) tedavi yapmak gerekir. Bel soğukluğuna bağlı orşit varsa seftriakson, doksisiklin, siprofloksasin tedavileri yapılabilir. Testis torsiyonu durumu oluşmuşsa; vakit kaybetmeden bir sağlık merkezine başvurmak(cerrahi gerekebilir) şarttır.  Barsak bakterilerine bağlı orşit durumunda 3. kuşak sefalosporin veya beta laktam inhibitörlü bir penislin grubu antibiyotik, ya da siprofloksasin verilebilir. Hastayı yakın izlemek, özellikle abse gelişimi yönünden hastayı her gün değerlendirmek gerekir.

Nasıl korunalım?
Korunmanın temeli orşiti oluşturabilecek enfeksiyon etkenine karşı savaşımdır. Kabakulağa karşı aşılama (çocuklukta iki doz aşılama ) altı çizilmesi gereken noktadır. Çocukluk döneminde aşılanmamış olanlar mutlaka aşılanmalıdır. Epididimit durumu oluşmuşsa acil tedavi şarttır. Tüm enfeksiyonlarda olduğu gibi tedavinin yerine korumayı ön plana almak vurgulanması gereken en önemli konu olmalıdır.

Yorum ve öneri:
Genellikle kabakulağın bir yan etkisi şeklinde görülen orşit, kabakulağa karşı aşılama ile çözümlenecek bir konu olup, aşılanmamış erişkinlerinde mutlaka aşılanması gerektiğini vurgulamak gerekir. Diğer nedenlere bağlı orşitin önemli yan etkileri olabileceğini, müdahalede gecikme olursa testislerin bundan etkilenebileceğini ve erkek kısırlığının önemli bir nedeni olabileceğini akıldan çıkarmamak gerekir.

 

Bu makale 3481 kez okundu.


Yorumlar
    Henüz bu Makaleye ait yorum bulunmamaktadır. Yorum Yaz